--------------------------------------------------------------------
BESLENME HATALARI VE HASTALIKLARI- Veteriner hekim İ.SERDAR SAYAR
Kedi ve köpek beslenmesi bilinçli bir şekilde yapılmamaktadır.Genellikle
daha önce köpek yetiştirmiş bir tanıdığın tavsiyesiyle veya kulaktan dolma
şeklinde beslemektedir.Çizgi filmlerde,karikatürlerde köpek; köpek
kulübesiyle birlikte kocaman bir KEMİK ile çizilir.İnsanlara sanki
köpeklerinin kemik ile beslenmesi gerekli gibi gelir.Kediler de ciğercinin
önünde yalanarak beklerler.Bunun yanında bilinçli,araştırmacı evcil hayvan
sahipleri de vardır. Azınlıkta kalan bilinçli grup,veteriner hekimlerine
danışarak yada araştırarak kedi-köpeklerini beslemektedir.
Balık yemi,kuş yemi (kanarya yemi ,muhabbet kuşu yemi,güvercin yemi),kobay
yemi,tavşan yemi gibi farklı yemler bulunmaktadır.Farklı hayvanlar,onlara
uygun yemlerle beslenmektedir.Köpek ve kediye gelince ne bulunursa ,o
verilmektedir.Yanlış ve hatalı bir beslemedir
bu.Onlarda yaşına,cinsine ve fizyolojik durumuna göre uygun yem-mamalarla
beslenme hakkına sahiplerdir.
Karın doyurma mantığı ile yapılan beslenme,beslenme değildir.
Hayvanın karnının doyacağı kesindir. Ancak,yanlış ve yetersiz
beslenmesinden kaynaklanan hastalıklara,rahatsızlara maruz kalacaktır.
Kedi-köpeğin 14-16 yıl arası ömrü vardır.Önemli olan yaşamını kaliteli ve
sağlıklı geçirmesidir.
BESLENME HATALARI
Ev Yemeklerinin Verilmesi
Kedi-köpeğin ev yemekleriyle beslenmesi kolay,ucuz olarak
düşünülebilir.Yemek artıklarını değerlendirmek,çöpe dökülmesi yerine evcil
hayvana verilmesi yüzeysel bakıldığında mantıklı bile gelebilir.Bu
mantık evcil hayvanınıza bakış açınızla ilgilidir.Onların tercihlerini biz
belirleriz.Kedi-köpeğin seçme şansı yoktur.Bu bizim sorumluluğumuzdur.
İnsanlar yemekleri yaparken,damak lezzetini düşünürler.Yemeğin içerisine
tuz ve baharatlar (biber,kimyon gibi..) katarlar.Bunlar evcil hayvanların
midesine zarar verir.Bu zarar kendini mide yanması,gastrit,ilerlerse
ülser,kusma ve iştahsızlık olarak gösterir.Hazırlanan yemekler
protein,enerji olarak yeterli ve dengeli olmayacaktır.Bunun yanı
sıra,yeterince mineral (kalsiyum,fosfor, magnezyum gibi) ve vitamin
(a-d-e-k- b kompleksi gibi) içermeyecektir.
Doku , kemik ve diş gelişimi yeterli olmayacaktır.Bunların eksikliğine
bağlı metabolizma hastalıkları,raşitizm,osteomalasi gibi kemik hastalıkları
görülebilecektir.Aşırı tüy dökme sorununun da görülecektir.
Kemik ve Balık Kılçığı Verilmesi
Genel olarak, köpeklere kemik verilmesinin doğru olduğu
düşünülür.İzlediğimiz çizgi filmlerin,karikatür ve gazete vinyetlerinin
bunda etkisi çoktur.Köpek düşünüldüğünde yanında kocaman bir kemikte
çizilir.Köpekler kemiği severler.Özellikle diş değiştirme dönemlerinde
kemiği kemirme, ısırma dayanılmazdır,onlar için..
İçgüdüsel olarak da kalsiyum gereksinimini karşılamaya çalışırlar.
Olumlu yanlarının dışında, kedi ve köpek için kemik son derece
tehlikelidir.Ağız,damak,diş,yemek borusu,mide,bağırsaklara her an zarar
verebilir.Yıllarca kemik verirsiniz,sorun yaşamazsınız.Bir anda
kedi-köpeğinizi kaybedebilirsiniz.Ölümcül yırtılmalara ve tıkanmalara neden
olurlar.Tüm kemiğin parçalanmasıyla mızrak ucu biçiminde parçalar
oluşur.Tavuk göğüs kemiği ve balık kılçığı saplanmaya,batmaya
hazırdır.Parça kemikler ,küt uçlu olanlar batmaz,ancak bağırsakları
tıkayabilir.Ağız,damak ve diş etlerine batarak veya yırtarak enfeksiyona
sebep olurlar.Dişlerin çürümesine ve diş eti enfeksiyonuna da(gingivitis)
rastlanır.Kemik parçası yutak veya yemek borusuna takılıp,tıkanmalara
(obstruksiyon) sebebiyet vermekte ve kusma refleksi oluşturmaktadır.
Kemik parçası ve balık kılçığı mide,bağırsaklara batmaktadır. Yırtılma,
delinme veya ülseratif lezyonlar oluşturmaktadır.Midede gastritis,ülser ve
kanama meydana getirmektedir.
Köpeğin kemirme gereksinimini plastikten yada yenebilir özellikteki yapay
kemiklerden karşılanmalıdır.
Çiğ Et Verilmesi
Kedi ve köpeğe çiğ et verilmesinin ,hayvana daha yararlı olduğu sanılır.
Etin çiğ şekilde verilmesi sindirimini zorlaştırır,ishale sebep
olabilir.Ette bulunması olası iç parazitler hayvana bulaşır.Kist hidatid
,toxoplasma gibi zoonozların yanı sıra,kıl kurdu,solucan,kancalı kurt
görülür.Etin pişirilip,kediye,köpeğe verilmesi gereklidir.
Sakatat Verilmesi
Sakatat olarak bilinen karaciğer,akciğer,mide,böbrekler,bağırsaklar gibi
hayvanın iç organlarını yedirmek zararlıdır.Özellikle akciğer tüberküloz
(verem) hastalığını taşıyabilir ve besin değeri olarak oldukça düşüktür.
Parazitlerin çoğunluğunun iç organlarda yaşadıkları düşünülürse,
bulaşma riski o denli yüksektir.Dünya’da kedi ve köpeklerin hayvan
artıklarıyla beslenmesi yasaklanmıştır.Öncelikle biz insanların sakatat
yemeği terk etmemiz gereklidir.
Çürümüş-Kokuşmuş Gıda Verilmesi
Bozulmuş gıdaların verilmesi önce karaciğeri zarar verir.Hayvanın
zehirlenmesine ,ishal olmasına ve ölümüne neden olabilir.Yemek ve
su kaplarının temiz tutulması önemlidir.Mama kaplarındaki eski kalan
mama artığının dökülmeli.Bir gün önceden kalan mama ıslanarak,
mayalanmaya başlayabilir.Mikroorganizma üremesi görülebilir.
Şarküteri Tipi İnsan Yiyeceklerinin Verilmesi
Salam,sosis ve sucuk gibi insan yiyecekleri içerdikleri koruyucu
maddeler,tuz ve baharatlar kedi-köpeğe zararlıdır.Sindirim sisteminde
sorunlara (kusma,mide ekşimesi,kusma gibi) sebep olurlar.Köpekler ve
kediler için özel olarak hazırlanmış salam ve sosisleri verebilirsiniz.
Şekerli Yiyeceklerin Verilmesi
Şekerli gıdalar dişlerde çürüme yaparlar.Uzun zaman ve sıklıkla şeker
verildiğinde yağlanma,aşırı şişmanlık (obezite) oluşur.Şişmanlıktan
kaynaklanan kalp yetmezliği,hareketsizlik,dışkı yapmada zorluk yaşanır.
Pankreas bezinin yoran etmenlerden şişmanlık neticesinde
şeker hastalığına zemin hazırlanmış olur.Hayvanın körlüğüne kadar giden
sorunlar yaşanır.
Et Ürünleriyle Beslenme
Ani , aşırı ve sürekli et ürünleriyle beslenen kedi-köpekte
All-Meat-Sendromu görülür.Kalsiyum yetmezliğinden iskelette bozukluk,deride
kepeklenme,cıvık,kötü kokulu dışkı gözlenir.Genellikle aşırı tüy
dökme,kaşınma gibi belirtilerde et ürünlerinden vazgeçilmeli.Dengeli
(protein ve enerji )bir beslenmeye başlanmalıdır.
Taş,Toprak,Dışkı Yeme
Zevk sapıklığı olarak da bilinir.Bazen iyi beslenen hayvanlarda da
görülür.Genellikle mineral,vitamin yetmezliği,dengesiz beslenme,iç
parazitlerden kaynaklandığı bilinir.Kedi-köpek iç parazitlerinden
temizlenmeli.Vitamin ( A,D,E.K) ve mineral (kalsiyum,fosfor,magnezyum)
takviyesi yapılmalıdır.Tabi ki veteriner hekiminizin kontrolünde.
Aşırı Kalorili Yiyecekle Beslenme
Köpeğimin-kedimin bakışlarına dayanamıyorum,sanki doymamış deyip her
fırsatta bir şeyler vermek yanlıştır.Köpek-kediler insanlar gibi
doyduklarını anlayamadıkları için ne verilse yerler.3-12 ay arası günde
3-4 kez mama verilebilir.1 yaşını doldurduktan sonra günde yalnızca 1 kez
mama vermek yeterli olacaktır.
Sonuçta; Ev yemekleri,kemik,sakatat gibi yiyeceklerle dengeli ve sağlıklı
beslenme söz konusu olamayacaktır. Yapılması gereken hayvanın gereksinimine
göre uzmanlar tarafından hazırlanmış kuru-yaş mamaların
yedirilmesidir.Böylece kedi-köpeğinizi sağlıklı,pratik,ekonomik ve çağdaş
bir şekilde besleyeceksiniz.
İ.SERDAR SAYAR
Veteriner hekim
0 322 226 43 04 www.denizpetvet.com
Yorumlar
Serdar hocam bilgileriniz bizler için çok aydınlatıcı oldu tekrar bilinçlendirdiğiniz için çok tşk.tavsiyelerinize inanın çok ihtiyacımız var yazılarınızın devamını bekliyoruz.
(Aynı zamanda Serdar bey bizim veterine hekimimizdir kendiler burdan memuniyetimizi sizler ile paylaşmak isterim)
Saygılarımla.
Bizleri bu konuda aydınlattığınız için teşekkürler. Ben 250 sokak kedisi ve 25 sokak köpeğine bakıyorum. Sizde 25 kg lık kedi mamalarının Bursaya geliş ücreti ne kadar.